Παρουσίαση Τμήματος

Σχετικά με το τμήμα

Το τμήμα Γεωπονίας είναι ένα από τα πρώτα ιδρυθέντα Τμήματα του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με ιστορία 99 ετών, 61 μέλη διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού (ΔΕΠ), 24 μέλη βοηθητικού διδακτικού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού, περίπου 1500 ενεργούς φοιτητές και 14.500+ αποφοίτους γεωπόνους, 1.800+ κατόχους μεταπτυχιακού διπλώματος και 550+ Διδάκτορες.

Στόχος της Γεωπονίας είναι η ανάπτυξη και η βελτίωση όλων των σταδίων της αγροδιατροφικής αλυσίδας, από την παραγωγή πρώτων υλών έως τη μεταποίηση και τη διάθεση ασφαλών και ποιοτικών τροφίμων. Ως σύνδεσμος ανάμεσα στις φυσικές, βιολογικές, τεχνολογικές και κοινωνικοοικονομικές επιστήμες, η Γεωπονία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων που απαιτούν διεπιστημονική προσέγγιση. Η πολυπλοκότητα των ζητημάτων που αφορούν τη βιώσιμη παραγωγή, την προστασία του περιβάλλοντος, την υγεία των ζώων και των φυτών, καθώς και τη διατροφική ασφάλεια, καθιστά αναγκαία την απόκτηση τόσο εξειδικευμένων όσο και βασικών γνώσεων, αλλά και την ικανότητα σύνθεσης και εφαρμογής τους.

Η επίτευξη των παραπάνω στόχων στην εκπαίδευση των Γεωπόνων καθίσταται δυνατή στο Τμήμα Γεωπονίας Α.Π.Θ. χάρη στην υψηλή επιστημονική στάθμη των μελών του, στον σύγχρονο εξοπλισμό και την πλούσια ερευνητική του δραστηριότητα, αλλά και στην ύπαρξη ενός από τα μεγαλύτερα και ιστορικότερα εκπαιδευτικά αγροκτήματα μεταξύ όλων των Γεωπονικών Τμημάτων και Σχολών του κόσμου.

Το Τμήμα Γεωπονίας με την πλούσια εκπαιδευτική και ερευνητική δραστηριότητα έχει μεγάλη συμβολή στην Εθνική Οικονομία, αλλά και την Αγροτική Ανάπτυξη της χώρας μας, καθώς και στην ανάπτυξη της υπαίθρου. Έχει επίσης μία μεγάλη μακρόχρονη διεθνή παρουσία στις γεωπονικές επιστήμες και τεχνολογίες.

Το τμήμα βρίσκεται στην Πανεπιστημιούπολη, αλλά μεγάλο μέρος της ερευνητικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας πραγματοποιείται στο Αγρόκτημα του Πανεπιστημίου μας, στην περιοχή του Αεροδρομίου.

---

Ιστορικό

Το Τμήμα Γεωπονίας ιδρύθηκε με το Νομοθετικό Διάταγμα της 7ης Οκτωβρίου 1927 «Περί προσαρτήσεως των Σχολών Ανωτάτης Δασολογικής και Γεωπονικής εις το Πανε-πιστήμιον Θεσσαλονίκης» (ΦΕΚ Α 215/1927), ως Τμήμα της Σχολής Φυσικών και Μα-θηματικών Επιστημών. Από την ίδρυση του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τον Νό-μο 3341/1925, προβλεπόταν η λειτουργία Τμήματος της Σχολής Φυσικών και Μαθη-ματικών Επιστημών, το οποίο θα απονέμει πτυχίο Γεωργικών Επιστημών. Η έναρξη λειτουργίας της Σχολής και κάθε Τμήματός της, σύμφωνα με το άρθρο 19 του Νόμου 3341/1925, προϋπέθετε την έκδοση διατάγματος κατόπιν απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου.

Ως τακτικές έδρες του Τμήματος Γεωπονίας με το ιδρυτικό διάταγμα ορίσθηκαν οι ε-ξής:

1. Γεωργικής ζωολογίας και Εντομολογίας (εις την έδραν ταύτην θα συμπερι-ληφθεί και η Σηροτροφία και η Μελισσοκομία)
2. Ανατομίας και Φυσιολογίας των Αγροτικών Ζώων (εις την έδραν ταύτην θα συμπεριληφθεί η υγιεινή των αγροτικών ζώων και στοιχεία κτηνιατρικής)
3. Γεωργικής Μηχανολογίας
4. Φυτοπαθολογίας
5. Γεωργικής Υδραυλικής και Οικοδομικής
6. Γεωργίας (γενικής και ειδικής) και εγκυκλοπαιδείας της γεωργίας
7. Ζωοτεχνίας (γενικής και ειδικής)
8. Γεωργικής Οικονομίας
9. Γεωργικής Τεχνολογίας (οινοποιίας, Ζυμοτεχνίας, Οινοπνευματοποιείας, Γα-λακτοκομίας, Ελαιουργίας κ.λ.π.)
10. Αμπελουργίας
11. Δενδροκομίας, Ελαιοκομίας, Κηπουρικής και Ανθοκομίας
12. Μαθηματικών και Μηχανικής
13. Τοπογραφίας, Οδοποιίας και Δασικών μεταφορών
14. Πολιτικής Οικονομίας
15. Δημόσιας Οικονομίας και Στατιστικής
16. Στοιχείων Δικαίου

Ως έκτακτες Έδρες του τμήματος Γεωπονίας ορίσθηκαν οι εξής:

1. Λογιστικής
2. Υγιεινής
3. Σχεδίων Αγροτικών Συνοικισμών και Αρχιτεκτονικής

Από την αρχική του λειτουργία, το Τμήμα Γεωπονίας χαρακτηριζόταν από μια ολοκλη-ρωμένη και διεπιστημονική προσέγγιση, η οποία κάλυπτε κάθε πτυχή της αγροδια-τροφικής αλυσίδας, ανταποκρινόμενο στις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα, της μετα-ποίησης των αγροτικών προϊόντων και της παραγωγής τροφίμων. Στο γνωστικό του αντικείμενο περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, την Ανατομία και Φυσιολογία των Αγροτικών Ζώων, συμπεριλαμβανομένης της υγιεινής και στοιχείων κτηνιατρικής, καθώς και τη Ζωοτεχνία σε γενικό και ειδικό επίπεδο. Στη επιστήμη της φυτικής παραγωγής εντάσ-σονταν η Γεωργική Ζωολογία και Εντομολογία, η Γεωργία (γενική και ειδική), η Φυτο-παθολογία, η Αμπελουργία, η Δενδροκομία, η Ελαιοκομία, η Κηπουρική και Ανθοκομία. Παράλληλα, η Γεωργική Τεχνολογία κάλυπτε τη μεταποίηση και αξιοποίηση των αγρο-τικών προϊόντων, όπως η οινοποιία, η ζυμοτεχνία, η οινοπνευματοποιία, η γαλακτοκο-μία και η ελαιουργία. Η διάσταση της τεχνολογικής υποστήριξης εκφραζόταν μέσω της Γεωργικής Μηχανολογίας, της Γεωργικής Υδραυλικής και Οικοδομικής, της Τοπογρα-φίας, της Οδοποιίας και των Δασικών Μεταφορών, καθώς και των Μαθηματικών και της Μηχανικής.

Το πρόγραμμα σπουδών ενσωμάτωνε επίσης αντικείμενα που ενίσχυαν τη διοικητική και οικονομική διάσταση της γεωπονικής επιστήμης, όπως η Γεωργική Οικονομία, η Πολιτική και Δημόσια Οικονομία, η Στατιστική, τα Στοιχεία Δικαίου και η Λογιστική. Επιπλέον, οι γνώσεις Υγιεινής, Σχεδίων Αγροτικών Συνοικισμών και Αρχιτεκτονικής συ-μπλήρωναν την εκπαίδευση των αποφοίτων, ώστε να ανταποκρίνονται στις πολυδιά-στατες απαιτήσεις του αγροδιατροφικού τομέα. Μέσα από αυτό το ευρύ φάσμα γνω-στικών αντικειμένων, το Τμήμα Γεωπονίας ανέπτυσσε και προήγαγε τη σύνθεση επι-στημών που σχετίζονταν με την παραγωγή, την τεχνολογία, την οικονομία, την προ-στασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής στον αγροτικό χώρο, αποδεικνύοντας έμπρακτα τον διεπιστημονικό του χαρακτήρα.

Καθοριστικοί σταθμοί

1936: Η παραχώρηση του Αγροκτήματος από την Πολιτεία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης θεσμοθετήθηκε με τον Αναγκαστικό Νόμο της 15ης Ιανουαρίου 1936, υπό τον τίτλο «Περί κυρώσεως της παραχωρήσεως αγροκτήματος εις το Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης και ιδρύσεως ταμείου διοικήσεως και διαχειρίσεως αυτού» (ΦΕΚ Α΄ 52/1936). Δυνάμει της συγκεκριμένης νομοθετικής ρύθμισης, το αγρόκτημα που βρίσκεται στην περιοχή του Αεροδρομίου παραχωρήθηκε στο Πανεπιστήμιο κατά πλήρη νομή και κυριότητα, με αποκλειστικό σκοπό την κάλυψη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών του Τμήματος Γεωπονίας. Έκτοτε, το Αγρόκτημα συνιστά τον θεμε-λιώδη φυσικό χώρο του Τμήματος, υποστηρίζοντας συστηματικά και διαρκώς την ανάπτυξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας και την προαγωγή της επιστημονικής έρευνας σε ολόκληρο το εύρος του γεωπονικού αντικειμένου.

1937: Με τον Αναγκαστικό Νόμο 835 της 17ης Σεπτεμβρίου 1937, υπό τον τίτλο «Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του νόμου 3341 “περί ιδρύσεως Πανεπιστημίου εν Θεσσαλονίκη”», ιδρύεται ανεξάρτητη Γεωπονική και Δασολογική Σχολή, η οποία απονέμει πτυχίο Γεωπονικής και πτυχίο Δασολογίας και η φοίτηση αυξάνεται σε 5 έτη. Παράλληλα ενσωματώνεται στους κόλπους της, η καταργηθείσα Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή Αθηνών, καθιστώντας την Σχολή μας, τη μοναδική Σχολή που παρέχει Γεωπονι-κή Εκπαίδευση στον Ελλαδικό χώρο έως την επανασύσταση της ΑΓΣΑ το 1943.

Το 1981, τα δύο Τμήματα της Δασολογικής και Γεωπονικής Σχολής διαχωρίζονται και το Τμήμα Γεωπονίας λειτουργεί ως αυτοτελής σχολή, με την ονομασία Γεωπονική Σχολή (Π.Δ. 296/1981). Το 1983, με τον νόμο Ν.1268/1982, συγκροτείται η Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών, στην οποία εντάσσεται το Τμήμα Γεωπονίας.

Το 2004, η Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών καταργείται (Π.Δ. 247/2004), και με απόφαση της Συγκλήτου, το 2005 το Τμήμα Γεωπονίας ανεξαρτητοποιείται και αναβαθμίζεται εκ νέου σε Γεωπονική Σχολή, με μοναδικό τμήμα το ομώνυμο Τμήμα Γεωπονίας. Το 2013, οι Σχολές Γεωπονίας και Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος συγχωνεύονται, σχηματίζοντας τη νέα Σχολή Γεωπονίας, Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, με δύο τμήματα: το Τμήμα Γεωπονίας και το Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος (Π.Δ. 98/5-6-2013).

Τα επιστημονικά αντικείμενα που θεραπεύονται από ιδρύσεως του Τμήματος Γεωπονίας έως σήμερα έχουν σταδιακά διευρυνθεί ούτως ώστε να καλύπτουν όλους πρακτικά τους τομείς της Γεωπονικής Επιστήμης, υποστηρίζοντας τόσο την εκπαίδευση όσο και την έρευνα σε όλο το εύρος του γεωπονικού αντικειμένου.

---

Ορόσημα και Επιτεύγματα

Ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Γεωπονίας ΑΠΘ Κωνσταντίνος Γ. Μπιλιαδέρης κατατάχθηκε 1ος στην Ελλάδα στο πεδίο της Χημείας σύμφωνα με την έκδοση 2026 της διεθνούς κατάταξης “Best Scientists in Chemistry” του Research.com, λαμβάνοντας παράλληλα το “2026 Research.com Chemistry in Greece Leader Award”.

Βραβείο Αριστείας του ΑΠΘ για την προσέλκυση ερευνητικών προγραμμάτων στον εκλιπόντα Καθηγητή του Τμήματος Γεωπονίας, αείμνηστο Κωνσταντίνο Κουτσουμανή.

Βράβευση Υποψήφιας διδακτόρισσας του Τμήματος Γεωπονίας με το Best Poster Award στο διεθνές συνέδριο #IAPV25.

1^ο  Βραβείο στον εθνικό διαγωνισμό Ecotrophelia 2025, το πρώτο που κερδίζει ομάδα του ΑΠΘ σε ομάδα φοιτητών και φοιτητριών του Τμήματος Γεωπονίας στη συνέχεια η ομάδα θα εκπροσωπήσει τη χώρα μας στον Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό Ecotrophelia Europe στη Γερμανία. Βράβευση Υποψήφιας διδακτόρισσας του Τμήματος Γεωπονίας στο διεθνές συνέδριο επιδημιολογίας φυτικών ιών (ISPVE2025, Sao Paolo Brazil).

Βράβευση τριών νεοφυών επιχειρήσεων πτυχιούχων του Τμήματος Γεωπονίας – «Επιχειρηματικότητα & ΑΠΘ» Ιούνιος – 2025

Πρώτο στην Ελλάδα το Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ μεταξύ όλων των ελληνικών πανεπιστημίων στον τομέα των Γεωπονικών Επιστημών (Agricultural Sciences) στο NTU Rankings (2024) και ανάμεσα στα 150 Καλύτερα Παγκοσμίως!!!.- σειρά 135 Παγκοσμίως.

Σημαντική διεθνή διάκριση κατέκτησε το Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ στην παγκόσμια κατάταξη U.S. News Best Global Universities 2025–2026. Το ΑΠΘ κατατάσσεται στον τομέα των Γεωπονικών Επιστημών (Agricultural Sciences) στην 170^η θέση παγκοσμίως.

Σημαντική διεθνή διάκριση κατέκτησε το Τμήμα Γεωπονίας του ΑΠΘ στην παγκόσμια κατάταξη QS World University Rankings by Subject 2025. Το ΑΠΘ κατατάσσεται στον τομέα Agriculture & Forestry στην 151-200 θέση παγκοσμίως και 58^η θέση ανάμεσα στα Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια

8 Επιστήμονες του Τμήματος Γεωπονίας ΑΠΘ στο ανώτερο 2% παγκόσμιας κατάταξης.

2^ο Τμήμα στο ΑΠΘ στην προσέλκυση χρηματοδοτήσεων από ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα